Balkon od południa potrafi nagrzać się jak mała oranżeria, a ten od północy przez większość dnia pozostaje chłodny i zacieniony. Dlatego pytanie: begonie czy pelargonie nie ma jednej odpowiedzi. Obie rośliny pięknie kwitną przez sezon, ale mają inne wymagania i najlepiej prezentują się w innych miejscach. Dobry wybór oznacza mniej podlewania, mniej rozczarowań i więcej kwiatów od wiosny do jesieni.
Begonie czy pelargonie – najpierw sprawdź światło
Najważniejsze nie jest to, który kwiat bardziej podoba się na zdjęciu. Zanim wybierzesz sadzonki, obserwuj balkon przez jeden pogodny dzień. Sprawdź, o której pojawia się słońce, jak długo świeci bezpośrednio na donice i czy rośliny będą osłonięte przed wiatrem.
Pelargonie najlepiej czują się w miejscach jasnych i słonecznych. Balkon południowy, południowo-zachodni lub zachodni to dla nich zwykle bardzo dobre stanowisko. Im więcej słońca, tym obficiej tworzą kwiaty, pod warunkiem że mają regularnie dostarczaną wodę i składniki pokarmowe. Są też dość odporne na okresowe przesuszenie, co docenią osoby, które nie zawsze mogą podlewać rośliny codziennie.
Begonie mają szersze zastosowanie, ale warto dopasować odmianę do warunków. Begonie stale kwitnące dobrze radzą sobie zarówno w półcieniu, jak i w słońcu, o ile podłoże nie wysycha zupełnie. Begonie bulwiaste, o dużych pełnych kwiatach, lepiej wyglądają w jasnym cieniu lub przy rozproszonym świetle. Na mocno nasłonecznionym balkonie ich liście i kwiaty mogą ucierpieć od upału.
Pelargonie na słoneczny balkon i taras
Pelargonie to wybór dla osób, które chcą uzyskać wyrazisty, letni efekt. Ich czerwone, różowe, białe lub fioletowe kwiaty dobrze widać z ulicy i z daleka, dlatego świetnie sprawdzają się w skrzynkach na balustradzie, przy wejściu do domu czy na reprezentacyjnym tarasie.
Pelargonie rabatowe rosną bardziej wzniesione i tworzą zwarte, mocne kępy. Pasują do dużych donic, mis i gazonów. Pelargonie zwisające, często nazywane bluszczolistnymi, miękko przewieszają się przez krawędź skrzynki. W sezonie mogą stworzyć długie, kwitnące kaskady, ale potrzebują odpowiednio dużo miejsca dla korzeni oraz systematycznego nawożenia.
Ich dużą zaletą jest praktyczność. Pelargonia nie lubi stać w wodzie, ale krótki okres suszy zniesie lepiej niż wiele innych roślin balkonowych. To nie oznacza, że można ją zostawić bez opieki podczas upałów. W pełnym słońcu podłoże w skrzynce potrafi wyschnąć w ciągu jednego dnia, a roślina bez wody szybko ogranicza kwitnienie.
Begonie do półcienia, przy wejściu i na osłoniętych balkonach
Begonie wnoszą na balkon inną lekkość. Ich kwiaty mogą być drobne i liczne albo duże, niemal różane, a liście często pozostają dekoracyjne przez cały sezon. Dobrze rozjaśniają miejsca, w których pelargonie nie pokazałyby pełni możliwości – balkon od północy, zacienioną loggię, schody przy domu czy taras osłonięty koronami drzew.
Begonia stale kwitnąca jest niewielka, uporządkowana i bardzo wdzięczna w kompozycjach. Można sadzić ją w skrzynkach, niskich donicach oraz na rabatach. Jej mięsiste liście pomagają jej przetrwać krótkie przesuszenie, jednak najlepiej rośnie w podłożu lekko wilgotnym, ale przepuszczalnym.
Begonia bulwiasta wymaga nieco większej uwagi. Odwdzięcza się spektakularnymi kwiatami, lecz nie przepada za ostrym słońcem, silnym wiatrem i zalaniem korzeni. Na zadaszonym balkonie w półcieniu może wyglądać efektownie aż do jesieni. Jeśli miejsce jest bardzo deszczowe, konieczny jest odpływ wody z donicy.
Co wybrać, gdy balkon ma zmienne warunki?
W wielu mieszkaniach światło nie jest jednakowe na całym balkonie. Jeden róg nagrzewa się od popołudniowego słońca, a drugi pozostaje w cieniu ściany. W takiej sytuacji nie trzeba wybierać tylko jednego gatunku. Pelargonie można umieścić w najbardziej słonecznej skrzynce, a begonie ustawić bliżej drzwi balkonowych, pod ścianą lub w osłoniętej części tarasu.
Warto pamiętać, że rośliny w jednej donicy powinny mieć podobne potrzeby. Łączenie begoni bulwiastej z pelargonią na południowej balustradzie zwykle nie jest dobrym pomysłem: pelargonia będzie chciała słońca, a begonia może się męczyć. Znacznie lepiej tworzyć kompozycje z roślin o podobnym tempie wzrostu i wymaganiach dotyczących wilgotności podłoża.
Jeśli zależy Ci na spokojnej, eleganckiej dekoracji, begonie w jasnych odcieniach bieli, różu i moreli stworzą miękki efekt. Pelargonie są bardziej wyraziste i klasyczne – świetnie pasują do jasnych elewacji, drewnianych skrzynek oraz balkonów, które mają być widoczne z daleka. Wybór jest więc także kwestią stylu, nie tylko stanowiska.
Pielęgnacja, która decyduje o kwitnieniu
Zarówno begonie, jak i pelargonie potrzebują żyznego podłoża oraz donic z otworami odpływowymi. Ziemia ogrodowa wykopana z rabaty jest zwykle zbyt ciężka do skrzynek balkonowych. Woda zalega wtedy przy korzeniach, a rośliny słabiej rosną i są bardziej podatne na choroby.
Podlewanie najlepiej wykonywać rano albo wieczorem, kierując wodę na podłoże, a nie na liście i kwiaty. W czasie upałów rośliny w małych pojemnikach warto sprawdzać nawet codziennie. Pelargonie mogą lekko przeschnąć między podlewaniami. Begonie, szczególnie bulwiaste, wolą bardziej stałą, umiarkowaną wilgotność.
Kwitnące rośliny balkonowe potrzebują też regularnego nawożenia. Nie wystarczy zasilić ich raz po posadzeniu. Zapas składników w donicy jest ograniczony, a wielomiesięczne kwitnienie wymaga energii. Nawóz stosowany zgodnie z zaleceniem producenta pomaga utrzymać intensywny kolor liści, liczne pąki i zdrowy wzrost.
Warto usuwać przekwitłe kwiaty i żółknące liście. W przypadku pelargonii to prosty zabieg, który poprawia wygląd rośliny i zachęca ją do kolejnego kwitnienia. Begonie często oczyszczają się częściowo same, ale usunięcie uszkodzonych części również ogranicza ryzyko chorób w wilgotną pogodę.
Gotowa kompozycja bez sadzenia i ryzyka przymrozków
Wiosenne zakupy kwiatów bywają przyjemne, ale samodzielne przesadzanie kilkunastu sadzonek, dobieranie ziemi i ustawianie skrzynek wymaga czasu. Dochodzi jeszcze niepewna pogoda. Nawet silne begonie i pelargonie są wrażliwe na przymrozki, dlatego zbyt wczesne wystawienie roślin na zewnątrz może zniszczyć całą pracę.
Dobrym rozwiązaniem jest przygotowanie kompozycji w powierzonych donicach i skrzynkach. W Gospodarstwie Ogrodniczym Sajan można przynieść własne pojemniki, skorzystać z pomocy przy doborze roślin, podłoża i kolorów, a następnie odebrać gotową dekorację po ustąpieniu ryzyka chłodnych nocy. Rośliny oczekują wtedy bezpiecznie w szklarni, zamiast na balkonie narażonym na majowy spadek temperatury.
To wygodna opcja nie tylko dla osób zapracowanych. Sprawdza się także przy dużych tarasach, wejściach do firm, ogródkach restauracyjnych i wszędzie tam, gdzie kompozycja ma od razu wyglądać estetycznie. Własna produkcja roślin pozwala dobrać zdrowe, silne sadzonki, które po posadzeniu mają dobry start na cały sezon.
Kiedy zdecydowanie postawić na begonie, a kiedy na pelargonie?
Wybierz pelargonie, jeśli masz dużo słońca, chcesz intensywnych kolorów i zależy Ci na roślinach, które dobrze zniosą drobne błędy w podlewaniu. Będą naturalnym wyborem do skrzynek balkonowych od strony południowej i zachodniej.
Postaw na begonie, gdy balkon jest półcienisty lub zacieniony, a zależy Ci na kwiatach także w mniej oczywistych miejscach. Begonie będą dobrym wyborem przy wejściach, pod zadaszeniem i na chłodniejszych balkonach, gdzie słońce pojawia się tylko rano lub wieczorem.
Jeżeli nadal trudno podjąć decyzję, nie trzeba zgadywać. Wystarczy opisać warunki na balkonie, pokazać zdjęcie miejsca albo przynieść donicę. Dobrze dobrane rośliny nie wymagają ogrodniczych eksperymentów – po prostu od pierwszych ciepłych dni tworzą przestrzeń, do której chce się wracać.